PODPIS

„PODPIS”

Moskwa, Rosja

2027

### Zapis I: Moskwa, 24 sierpnia 2027

### Zapis II: Shenzhen, 2 września 2027

### Załącznik: kanał zwrotny SR-TAC/4

Zdarzenia fikcyjne. Metody nie.

O ósmej rano przeczytałem w telefonie, że do trzydziestego roku skończymy wojnę absolutnym zwycięstwem. To samo zdanie, co rok temu, co do słowa, tylko że rok temu zostały cztery lata, a teraz zostały trzy i nikt tego nie przeliczył na głos. Powiedział to człowiek, z którym w kwietniu jadłem obiad w Kuncewie. Wiem, skąd wziął tę datę, bo tabela, z której ją odczytał, wyszła z mojego wydziału.

Telefon jest chiński. Samochód służbowy od zeszłego roku też — duży, wygodny, z podgrzewanymi fotelami i menu, które trzy razy w tygodniu przełącza się z rosyjskiego na angielski i trzeba je przestawiać ręcznie. Żona ma pralkę stamtąd. Winda w naszym bloku stoi od maja, bo czeka na sterownik, i sterownik też jedzie stamtąd, tylko wolniej niż pralki, bo winda to nie jest priorytet państwowy.

Jestem zastępcą dowódcy okręgu do spraw uzbrojenia. Mieszkam w Moskwie i nigdy nie byłem na wojnie. To nie jest wyznanie, tylko opis stanowiska: moja wojna to szesnaście podpisów dziennie i wtorkowe posiedzenia, na których ludzie po sześćdziesiątce kłócą się o pozycje w tabeli.

Mój wydział ma biuro w kompleksie na Łubiance — nie w tej części, którą pokazują w telewizji, tylko w skrzydle od strony Furkasowskiej, gdzie okna wychodzą na wewnętrzny dziedziniec i nikt z zewnątrz nigdy nie widzi światła. Jesienią, kiedy robi się zimno i ciemnieje już po szesnastej, jest tam dziwnie melancholijnie — korytarze pachną starym linoleum i kawą z automatu, a echo kroków niesie się tak, jakby budynek pamiętał więcej ludzi, niż zostało w nim dzisiaj. Nikt o tym nie mówi, ale każdy, kto pracuje w tym skrzydle dłużej niż rok, w końcu zaczyna rozumieć, dlaczego.

Piszę to w kuchni, o pierwszej, bo od trzech miesięcy nie sypiam bez tabletki i przestałem udawać, że to od upału.

Blok jest z siedemdziesiątego ósmego. Płyta, beton, szwy zalewane trzy razy i nadal przeciekające, na klatce od czerwca śmierdzi czymś, czego dozorca nie umie znaleźć, i wszyscy zdążyli się przyzwyczaić. Powietrze stoi. Nad miastem od tygodnia też stoi — żółte, bo znowu palą się torfowiska, a gaszenie jest pozycją w tabeli, tylko w cudzej.

## O terminach

Termin nie jest przewidywaniem. Termin jest narzędziem księgowym. Podaje się rok, żeby uruchomić strumień — i wszyscy przy stole to wiedzą, łącznie z tym, który podaje. Nikt tego nie nazywa, bo nazwanie oznaczałoby przyznanie, że poprzednie trzy programy również nie zostały wykonane. Nie zostały. Zostały zamknięte protokołem, w którym napisano, że zostały wykonane w części zasadniczej.

Trzydziesty przejdzie tak samo. W dwudziestym dziewiątym ktoś napisze o rekonstytucji sił i poda czterdziesty, i będzie miał rację, bo do czterdziestego wszyscy obecni na sali będą już na emeryturze albo w ziemi.

## O tym, co naprawdę kupujemy

Ludzie na zewnątrz wyobrażają sobie, że sankcje to jest brak. Sankcje to nie brak. Sankcje to marża.

Wszystko przychodzi. Silniki turboodrzutowe do nowych maszyn — przychodzą. Moduły łączności, te małe, siatkowe, których nasze zakłady nie zrobią w tej cenie i nie zrobią w tej liczbie — przychodzą. Optyka, ogniwa, sterowniki po grosze, w milionach sztuk. Idzie to przez spółki, których nazwy zmieniają się co dwa kwartały, przez trzy kraje pośrednie. Te trzy kraje mają zawsze te same nazwy na papierze, tylko nikt tego nie mówi na głos, bo formalnie jesteśmy neutralnym partnerem handlowym korzystającym z neutralnych partnerów handlowych. Kazachstan. Azerbejdżan. Czasem Kirgistan, jeśli tamte dwa akurat mają kwartał wzmożonej uwagi zachodnich obserwatorów celnych. Firmy tam rejestrowane potrafią istnieć osiem miesięcy, sprzedać jedną dostawę wartą więcej niż ich całe zadeklarowane obroty za poprzednie lata, i zniknąć, zanim ktokolwiek zdąży wysłać pytanie o pochodzenie kapitału założycielskiego. I w każdym z tych krajów ktoś dokłada sobie procent za odwagę. Płacimy ten procent. Wliczamy go w pozycję „transport i logistyka" i nikt nigdy o niego nie zapytał.

Zeszłego lata zatrzymali ludzi z jednego holdingu. Brali pieniądze z programu zastępowania importu, kupowali za nie gotowe płatowce z południa, przemalowywali w hali i wprowadzali do jednostek jako produkcję krajową. Czytałem akta. W wydziale mówiło się o tym półgłosem, ale nie o tym, że oszukali — o tym, że oszukali głupio. Bo wszyscy kupujemy z południa. Różnica polega na tym, że my mamy na to pozycję w tabeli, a oni chcieli mieć dwie pozycje na jedną dostawę.

Zatrzymali ich za księgowość, nie za substancję. Substancja jest polityką państwa.

Piszę „z południa", bo tak się pisze w notatkach służbowych i tak mówi się na posiedzeniach. Na skrzyniach jest napisane inaczej. Na skrzyniach jest napisane Shenzhen.

To nie są pojedyncze podzespoły. To jest cała warstwa zarządzająca — system, który liczy trasy konwojów, przydziela paliwo, decyduje, który magazyn otwiera się pierwszy, który dywizjon dostaje priorytet. Interfejs jest po rosyjsku, menu jest po rosyjsku, głos, który czyta komunikaty, ma nasz akcent. Pod spodem wszystko jest chińskie, od pierwszej linijki kodu po ostatnią.

Ludzie o tym wiedzą, chociaż nikt tego głośno nie mówi. Słyszałem, jak młodszy oficer w stołówce pytał, czy to bezpieczne, żeby cały system dowodzenia logistycznego leciał na cudzym silniku, którego nikt u nas nie potrafi otworzyć. Ktoś inny odpowiedział mu, że pytanie jest bez znaczenia, bo alternatywy nie ma — własnego systemu tej klasy nie zbudujemy w tej dekadzie, a bez żadnego systemu wojsko przestaje się poruszać w ciągu tygodnia. Ludzie boją się cicho, tak jak boi się człowiek, który wie, że winda może się zepsuć, ale i tak musi nią jechać codziennie, bo schodów nie ma.

## O cenie

Powiem to raz, bo w dokumencie się tego nie pisze.

Człowiek jest u nas najtańszym podzespołem. Nie mówię tego z okrucieństwa, mówię z tabeli. Wypłatę jednorazową dla rodziny wraz ze świadczeniami znam na pamięć, bo przechodzi przez sąsiedni wydział. Komplet łączności i optyki do jednej maszyny szturmowej kosztuje więcej. Kiedyś było odwrotnie. Pamiętam nawet kwartał, w którym kolumny się minęły — nie było posiedzenia, nie było decyzji, po prostu jedna liczba przeszła obok drugiej i nikt tego nie powiedział na głos.

Odkąd tak jest, planowanie jest prostsze. Sprzęt trzeba oszczędzać, bo idzie trzy miesiące przez trzy kraje i każdy pośrednik dokłada swoje. Ludzi oszczędzać nie trzeba, bo idą dwa tygodnie z obwodu i przychodzą sami, za pieniądze, których nie zarobią u siebie w żaden inny sposób i o których wiedzą, że zostaną wypłacone dopiero po.

Formularz nazywa to uzupełnieniem stanów.

To jest jedyna rzecz w tym zapisie, która dotyczy mnie osobiście. Nie to, że tak jest. To, że przechodzi mi ta pozycja przez ręce trzeci raz w tym tygodniu i nic już przy niej nie czuję.

W maju zapytałem kolegę z sąsiedniego wydziału, czy on to jeszcze czyta ze zrozumieniem.

— Co mam rozumieć. Liczba to liczba.

— A jak ci się śni?

— To biorę to samo co ty i nie śni mi się.

Wypiliśmy po herbacie i wróciliśmy do siebie. Obaj podpisaliśmy tego dnia komplet.

## O tym, czego nie kupujemy

Ustawa o modelach poszła rok temu i obowiązuje od stycznia. Zachodnie zablokować, bo operują ukrytymi manipulacjami i algorytmami dyskryminacyjnymi. Południowe uznać za bezpieczne, z obowiązkiem lokalizacji.

Lokalizacja to jest tłumaczenie interfejsu i zmiana herbu. Wiem, bo mój wydział opiniował część wojskową.

Córka miała na telefonie taką rzecz do angielskiego — mówiła do niej wieczorami, poprawiała jej akcent, pytała o wymowę. W styczniu zniknęła, w nocy, razem z całym kontem. Dostała zamiennik, ten dopuszczony. Powiedziała mi po tygodniu, że nowy jest grzeczniejszy i mniej rozumie. Miała na myśli coś prostego, ale sformułowała to lepiej, niż ja bym potrafił w notatce służbowej.

Manipulacja to jest to, co robi produkt sprzedawany przez przeciwnika. To samo, sprzedane przez partnera, nazywa się suwerennością cyfrową. Cała różnica leży w umowie handlowej.

## O sąsiadach

Rok temu, w czerwcu, Amerykanie odcięli Europejczykom dostęp do dwóch najmocniejszych modeli. W piątek wieczorem, listem, bez podania konkretnego powodu, bez konsultacji, bez trybu odwoławczego. Objęło to również ich własnych sojuszników z paktu — tych, którzy uważali się za wewnętrznych. Po osiemnastu dniach odblokowali, kiedy firma zgodziła się uzgadniać z ich rządem procedury wydawania kolejnych wersji.

Czytałem o tym z zawodową satysfakcją, której nie wypada okazywać na posiedzeniu.

Bo to jest dokładnie ta sama konstrukcja co nasza. Oni siedzą na cudzym stosie i my siedzimy na cudzym stosie. Różnica jest jedna i nie wypada na naszą korzyść: im pociągnięto za smycz i puszczono ją z powrotem, więc teraz wiedzą, gdzie jest zapięta. Napisali pakiet, wymyślili cztery poziomy suwerenności, kłócą się o to publicznie od roku i liczą sobie na głos, ile lat zajmie im wyjście. Wychodzi im dziesięć do piętnastu. Śmieszne, ale przynajmniej policzone.

Nam nikt nie pociągnął ani razu. Nasz partner nie ma po co, dopóki ta wojna robi za niego to, czego sam nie musi robić. Więc u nas nie ma pakietu, nie ma czterech poziomów i nie ma kłótni. Jest ustawa, która nazywa zależność suwerennością i tym samym zdejmuje ją z porządku obrad.

Oni swoją smycz zmierzyli. My swojej nie sprawdziliśmy nigdy i nazywamy to przewagą.

## O module przydziału

Dostaliśmy w czerwcu moduł wspomagania decyzji do centrum kierowania — analityka celów, kolejkowanie, priorytety. Kupiony przez pośrednika, zlokalizowany. Na ćwiczeniach w sierpniu zdjął priorytet dywizjonowi, który o środki prosił, i przydzielił je kierunkowi, gdzie nikt niczego nie żądał.

Na ćwiczeniach była z tego uwaga w protokole.

W lipcu, na kierunku południowym, ta sama reguła zadziałała na żywo. Mam zapis łączności, bo dołączono go do materiałów. Czytałem cztery razy i umiem go na pamięć, chociaż nie chciałem.

Kompania prosiła o osłonę przez dwadzieścia dwie minuty.

— Sokół, tu Dziewiąta, mam ich na dwustu po prawej, dawajcie ogień na trzysta czterdzieści.

— Dziewiąta, przydział wisi. Trzyma na sąsiednim odcinku.

— Co znaczy trzyma. Kto trzyma?

— System trzyma. Priorytet na węzeł.

— Na jaki węzeł, tam nikt nie strzela! Tam nie ma nikogo, kurwa!

— Wiem.

— To zdejmij ręcznie.

— Nie mam jak zdjąć bez zgody wyższego. Melduję.

— To melduj szybciej, bo nas tu rozpierdolą.

— Melduję. Trzymajcie się.

Cztery minuty przerwy w zapisie. Potem:

— Sokół... Sokół, oni są w rowie.

— Dziewiąta, przydział bez zmian.

— ...

— Bez zmian. Kurwa. Przepraszam.

— ...

— Dziewiąta, zgłoś się. Dziewiąta.

Dziewiąta się nie zgłosiła.

Dyżurny prosił o autoryzację ręcznego zdjęcia sześć razy w ciągu dwudziestu dwóch minut. Za każdym razem poprawnie, z podaniem podstawy. Nikt nie odmówił. Po prostu nikt nie odpowiedział, bo odpowiedź wymagała szczebla, na którym o tej godzinie nie było nikogo, kto chciałby mieć to na sobie.

Wywieziono stamtąd czterdziestu jeden w workach i jeszcze jedną pozycję zbiorczą, bo tamtych nie dało się rozdzielić na nazwiska i poszli w zestawieniu jako szczątki do ustalenia. Do dziś nie ustalono, bo ustalanie jest procedurą płatną.

Straty zapisano na skuteczne uderzenie dronowe przeciwnika. To nawet nie było kłamstwo. Uderzenie było.

Nie zawiesił się. Nie pomylił. Wykonał regułę — poprawnie, spójnie, z pełnym logiem. Tyle że ta reguła nie pochodzi z naszej doktryny. Pochodzi od kogoś, kto pisał ją wcześniej, w innym języku, dla innej armii i dla innego teatru, i została w środku, bo nikt jej stamtąd nie wyjmował.

Pułkownik chciał wiedzieć, kto ją wprowadził. Pytanie trafiło do mnie, bo ja podpisuję odbiory. Przyszedł osobiście, bez zapowiedzi, i stał w drzwiach, dopóki nie skończyłem rozmowy telefonicznej.

— Towarzyszu generale, kto wpisał tę regułę.

— Nie wiem.

— To ja się dowiem.

— Nie dowiesz się. Dokumentacji warstwy nie ma. Nie sprzedali jej razem ze sprzętem i nie sprzedadzą, bo za nią się płaci osobno i nie nam.

— To niech to odeślą i poprawią.

— Odeślemy dwa tysiące zestawów i staniemy na kwartał. Wiesz, co to znaczy dla planu.

Wiedział. Wszystko wiedział, od początku, lepiej ode mnie, bo on to widział z tamtej strony. Stał jeszcze chwilę i patrzył na mnie tak, jak się patrzy na rzecz, którą się rozumie w całości i pierwszy raz nie ma się na nią żadnego słowa.

— Kurwa mać — powiedział w końcu.

Nie do mnie. Do sufitu, do budynku, do całej tej konstrukcji.

— Zgadza się — powiedziałem.

— Odbiór następnej partii podpisze towarzysz generał?

— W poniedziałek.

— Tak myślałem.

Zasalutował. Zasalutował porządnie, jak w szkole, i wyszedł, i w poniedziałek jego dywizjon dostanie kolejne dwadzieścia zestawów z tą samą regułą w środku, i on je przyjmie, przeliczy i pokwituje, bo jest oficerem i to jest jego praca.

Nie skierowałem tego dalej. Powiem uczciwie, dlaczego, bo to jest jedyna uczciwa rzecz w tym zapisie.

Wiem, co się dzieje z ludźmi z mojego wydziału, którzy zaczynają zadawać pytania, na które nikt nie chce odpowiedzi. Dwa lata temu major z działu kontraktów zapytał głośno, na naradzie, dlaczego jedna z dostaw ma dwie różne specyfikacje w dwóch egzemplarzach tej samej umowy. Miesiąc później dostał przeniesienie służbowe — awans, papierowo. Zaporoże, sztab liniowy, tam gdzie sztaby liniowe stoją najbliżej linii, którą się broni. Wysłano do niego zdjęcie z pogrzebu, bo wypadło mu podpisać się na liście kondolencyjnej. Nikt nie musiał niczego mówić wprost. Wszyscy w wydziale zrozumieli tabelę tak samo.

Nie ze strachu i nie z lojalności. Z arytmetyki. Człowiek, który miałby czas, dostęp i język, żeby przeczytać tę warstwę do końca, nie istnieje w moim etacie. Gdyby istniał i coś znalazł, dostawy stanęłyby na czas wyjaśnień. Stojące dostawy to niewykonanie planu produkcyjnego, a niewykonanie planu to raport o przyczynach, a raport o przyczynach potrzebuje podpisu.

Podpis jest mój. Zawsze jest mój. Cała moja funkcja polega na tym, że w odpowiednim miejscu jest nazwisko, które można wykreślić bez zatrzymywania linii.

## O oknach

Od dwudziestego drugiego roku zeszło ponad dwudziestu ludzi z pierwszych szeregów największych koncernów, i to tylko ci, których ktoś policzył. Paliwo, gaz, bank, kolej, internet. W zeszłym roku czterdziestodwuletni menedżer giganta internetowego, a dwa miesiące później dyrektor terminalu dla ważnych gości na największym lotnisku w kraju — znaleziony na balkonie własnego mieszkania. W tym roku doszło dwóch kolejnych, o których nie napisano nic poza nekrologiem branżowym. Na Zachodzie wymyślili na to nazwę i uważają, że jest dowcipna.

U nas nikt się z tego nie śmieje, bo u nas się to liczy.

Na zewnątrz myślą, że to są kary za poglądy. Prawie nikt z tych ludzi nie miał poglądów. Sprawdzałem, bo to jest dla mnie zawodowo istotne. Oni mieli podpisy. Zaopatrzenie, transport, przewozy, rozliczenia, terminale, magazyny. Siedzieli dokładnie tam, gdzie ja: w miejscu, w którym pieniądze zamieniają się w sprzęt, a sprzęt w brak sprzętu.

To nie jest czystka polityczna. To jest inwentaryzacja.

Kiedy w zestawieniu robi się dziura, której nie da się już zamknąć protokołem, ktoś musi być tym miejscem, w którym dziura się kończy. Nie robi się z tego procesu. Proces jest kosztowny, jawny, ma dwie strony i trwa. Okno nie trwa.

Oficjalnie wychodzi zawsze coś zwyczajnego. Serce. Nieszczęśliwy wypadek. Papieros na parapecie. Nikt nie sprawdza, bo sprawdzanie — jak pisałem wyżej — jest procedurą płatną.

Mieszkam na czwartym piętrze. Trzy lata temu uważałem to za wadę mieszkania.

Policzyłem sobie i to, bo inaczej nie umiem. Żona dostaje świadczenie po funkcjonariuszu, mieszkanie zostaje w rodzinie, córce brakuje dwóch lat do dyplomu. Wyszło mi, że jestem tańszy niż komisja i tańszy niż wstrzymanie dostaw na czas wyjaśnień.

Jestem droższy od żołnierza. Nadal tańszy od postoju linii. To jest cała moja pozycja w tej tabeli i znam ją co do rubla.

Czasem, wieczorem, zastanawiam się, gdzie kończą dzień ci, którzy podejmują decyzje wyższe niż moja. Nie w blokach z siedemdziesiątego ósmego, z pękającymi szwami i windą, która czeka na sterownik z Shenzhen. Kończą go na Rublowce, za wysokim murem i drugim murem za tamtym, w domach, które nie mają numerów, tylko nazwy, tam gdzie cena metra ziemi przewyższa roczną pensję pułkownika. Tam też stoją dacze, ale okna w nich nie muszą być otwierane na noc, bo klimatyzacja działa bez przerwy, a system, który ją utrzymuje, prawdopodobnie też przyjechał w skrzyni z tym samym napisem, którego na Rublowce nikt nie musi czytać, bo nikt tam nie musi niczego podpisywać.

Więc w poniedziałek podpiszę odbiór. Skrzynie przyjdą, będą oznaczone po rosyjsku, a od środka, na wewnętrznej stronie pokrywy, będzie wytłoczone to, co zawsze — drobne, w innym alfabecie, tam gdzie nikt nie zagląda, bo pokrywę wyrzuca się razem z folią.

Deklarujemy gotowość do konfrontacji na dowolnym kierunku strategicznym. To jest prawda co do sprzętu: sprzęt istnieje, jest go dużo i jest tańszy, niż był kiedykolwiek w historii tej armii.

Nieprawdziwe jest w tym zdaniu jedno słowo. Zawsze to samo.

Rachunek wystawi ktoś, kto nie musiał wysłać ani jednego żołnierza. I nie wystawi go mnie. Wystawi go temu, kto będzie siedział na tym krześle, kiedy mnie już nie będzie na etacie — a tamten podpisze tak samo, bo tamtego też będzie obowiązywał plan produkcyjny.

Między jednym podpisem a drugim będzie czterdziestu jeden w workach i jedna pozycja zbiorcza bez nazwiska, bo nie dało się jej złożyć z tego, co przyjechało.

Pozycja zbiorcza jest tańsza. Nie wypłaca się z niej nikomu.

Okno w kuchni jest otwarte, bo inaczej w tym upale nie da się usnąć. Zamykam.

Tabletka zaczyna działać. Jutro wtorek, posiedzenie o dziewiątej, pozycja czternasta.

# Zapis II

Shenzhen Robotics Group — Dział Systemów Autonomicznych

## Notatka ewaluacyjna 2027/Q3-114

Do: gen. mjr Chen, Biuro Programów Bezzałogowych

Klauzula: wewnętrzna. Bez obiegu poza działem.

Data: 2 września 2027

### 1. Przedmiot

Ocena zachowania eksploatacyjnego zestawów dostarczonych partnerowi północnemu w okresie IV.2027–VIII.2027, kanałem pośrednim, przez trzy jurysdykcje.

### 2. Zakres dostaw

— silnik turboodrzutowy XK-T22, seria eksportowa — 1 420 szt.

— moduł łączności siatkowej XK-F358 — 61 000 szt.

— głowice optyczne SR-9, ogniwa, sterowniki napędu — dostawy ciągłe

— moduł wspomagania decyzji SR-TAC/4, pakiet lokalizacyjny „północ", wersja 4.2.1

Pakiet lokalizacyjny obejmuje tłumaczenie interfejsu, symbolikę i formaty raportowania. Warstwa reguł bazowych pozostaje niezmieniona — zgodnie z założeniem projektowym i zapisem umowy, którego partner nie kwestionował.

### 3. Zdarzenie walidacyjne

Lipiec 2027, kierunek południowy teatru partnera. Pododdział partnera żądał wsparcia ogniowego przez 22 minuty. SR-TAC/4 utrzymał przydział na odcinku sąsiednim, zgodnie z regułą priorytetu 3.7 (ochrona węzła zaopatrzeniowego przed osłoną pododdziału liniowego).

Moduł nie zgłosił błędu. Log pełny, sekwencja spójna, decyzja powtarzalna.

Straty partnera: 41 zidentyfikowanych, 1 pozycja zbiorcza. Dane pochodzą z jego własnego zestawienia, załączonego do reklamacji sprzętowej złożonej w sierpniu. Reklamacja dotyczyła uszkodzonych radiostacji.

### 4. Wartość analityczna

Reguła 3.7 była dotąd weryfikowana wyłącznie symulacyjnie i na poligonie. Jest to pierwsze potwierdzenie jej zachowania w warunkach ognia rzeczywistego, przy realnym obciążeniu kanału i realnym oporze operatora.

Danych tej klasy nie da się pozyskać we własnym programie bez własnych strat.

Koszt pozyskania: zerowy. Partner zapłacił za sprzęt i dostarczył warunki brzegowe.

### 5. Warunki utrzymania kanału

Partner zaklasyfikował straty jako skutek uderzenia dronowego przeciwnika. Klasyfikacja jest w części zgodna z faktami i nie została zakwestionowana. Postępowanie wyjaśniające nie zostało wszczęte.

Zapytanie o pochodzenie reguły pojawiło się na szczeblu okręgu i wygasło bez eskalacji. Wnioskujemy to z zapisu sesji terminala odbiorczego.